MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN

Tìm thấy 10,000 tài liệu liên quan tới từ khóa "MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN":

Sự vận dụng của đảng ta trong quá trình đổi mới và sự vận dụng mối quan hệ giữa vật chất và ý thức với việc học và hành của sinh viên hiện nay

SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI VÀ SỰ VẬN DỤNG MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC VỚI VIỆC HỌC VÀ HÀNH CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY

MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
Thế giới xung quanh ta có vô vàn sự vật và hiện tượng phong phú và đa dạng. Nhưng dù phong phú và đa dạng đến đâu thì cũng quy về hai lĩnh vực: vật chất và ý thức. Có rất nhiều quan điểm triết học xoay quanh vấn đế về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, nhưng chỉ có quan điểm triết học Mác Lênin là đúng và đầy đủ đó là: vật chất là cái có trước, ý thức là cái có sau. Vật chất quyết định sự ra đời của ý thức, đồng thời ý thức tác động trở lại vật chất.
Với mong muốn tìm hiểu thêm về vấn đề này em chọn đề tài “Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa phương pháp luận của vấn đề này”.
1.2. Mục đích, yêu cầu
Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa phương pháp luận của vấn đề này, từ đó liên hệ với thực tế với Sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình đổi mới và Sự vận dụng mối quan hệ giữa vật chất và ý thức Với việc học và hành của sinh viên hiện nay.
Tiểu luận này được hoàn thành chủ yếu do nghiên trên giáo trình những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, sách báo và một số văn kiện của đại hội Đảng.
1.3. Phương pháp nghiên cứu
Tiểu luận được tiến hành dựa trên phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp logic lịch sử và phương pháp liên ngành.
1.4. Phạm vi nghiên cứu
Tiểu luận được tiến hành trong tháng 102011, và hoàn thành qua quá trình nghiên cứu giáo trình tại thư viện cùng một số tạp chí, do thời gian có hạn nên em chỉ đi sâu vào nghiên cứu mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa phương pháp luận của vấn đề này.
1.5. Kết quả nghiên cứu
 Vai trò quyết định của vật chất đối với ý thức
Vật chất có trước, ý thức có sau. Vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý thức và là nguồn gốc sinh ra ý thức. Não người là dạng vật chất có tổ chức cao, là cơ quan phản ánh để hình thành ý thức. Ý thức tồn tại phụ thuộc vào hoạt động thần kinh của bộ não trong quá trình phản ánh thế giới khách quan.
Ý thức là sự phản ánh thế giới vật chất vào não người, là hình ảnh của thế giới khách quan. Thế giới khách quan là nguồn gốc của ý thức, quyết định nội dung của ý thức.
 Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động trở lại vật chất
Ý thức có tính độc lập tương đối so với vật chất, có tính năng động sáng tạo nên có thể tác động trở lại vật chất, góp phần cải biến thế giới khách quan thông qua hoạt động thực tiễn của con người; ý thức phản ánh đúng hiện thực khách quan, có tác dụng thúc đẩy hoạt động thực tiễn của con người trong quá trình cải tạo thế giới vật chất; ý thức phản ánh không đúng hiện thực khách quan, ở mức độ nhất định, có thể kìm hãm hoạt động thực tiễn của con người trong quá trình cải tạo tự nhiên và xã hội.
Sự tác động của vật chất và ý thức đối với vật chất phải thông qua hoạt động của con người. Con người dựa trên tri thức của mình về thế giới khách quan, hiểu biết những quy luật khách quan từ đó đề ra mục tiêu, phương hướng, biện pháp thực hiện và ý chí thực hiện mục tiêu ấy.
Vai trò tích cực, chủ động, sáng tạo của ý thức con người trong quá trình cải tạo thế giới hiện thực được phát triển đến mức độ nào đi chăng nữa vẫn phải dựa trên sự phản ánh thế giới khách quan và các điều kiện khách quan.








Phần 2:
LÝ LUẬN CHUNG VỀ MỐI QUAN HỆ VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC.
2.1. Vật chất
2.1.1. Định nghĩa vật chất
 Quan niệm của chủ nghĩa duy vật trước Mác về
Xem thêm

22 Đọc thêm

TIỂU LUẬN PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY Ý THỨC XÃ HỘI – MỐI QUAN HỆ GIỮA TỒN TẠI XÃ HỘI VỚI Ý THỨC XÃ HỘI

TIỂU LUẬN PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY Ý THỨC XÃ HỘI – MỐI QUAN HỆ GIỮA TỒN TẠI XÃ HỘI VỚI Ý THỨC XÃ HỘI

Bài 1: Ý thức xã hôi
1.2. Ý thức xã hội, mối quan hệ giữa tồn tại xã hội với ý thức xã hội
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong cuộc sống của con người cần có vật chất và tinh thần. Trong triết học gọi đời sống vật chất và tinh thần là tồn tại xã hội và ý thức xã hội. Tồn tại xã hội là toàn bộ sinh hoạt vật chất và những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội. Các yếu tố chính tạo thành tồn tại xã hội là phương thức sản xuất vật chất, điều kiện tự nhiên – hoàn cảnh địa lý, dân số và mật độ dân số.
Vậy thì ý thức xã hội đại diện cho mặt đời sống tinh thần được hiểu như thế nào? kết cấu của nó ra sao? mối quan hệ giữa ý thức xã hội và tồn tại xã hội như thế nào? Tất cả những câu hỏi đó tôi cùng các bạn sẽ giải đáp trong ngày hôm nay,chúng ta cùng tìm hiểu phần 2 của bài đó là: “Ý thức xã hội – mối quan hệ giữa tồn tại xã hội với ý thức xã hội”.
A. Muc đích và yêu cầu của bài giảng
1. Mục đích
Nêu được nội dung khái niệm ý thức xã hội.
Nhận biết được mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội.
2. Yêu cầu
Hiểu được nội dung các khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội, thấy được mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, từ đó chúng ta cần ủng hộ các chính sách môi trường, dân số của Nhà nước.
Biết tiếp thu các quan điểm tiến bộ, phê phán các hiện tượng ý thức, tư tưởng lạc hậu.
B. Kết cấu nội dung bài giảng
1. Ý thức xã hội
1.1. Định nghĩa
1.2. Kết cấu của ý thức xã hội
1.3. Tính giai cấp của ý thức xã hội
2. Mối quan hệ tồn tại xã hội với ý thức xã hội
2.1. Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội
2.2. Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội
C. Phương pháp giảng và đồ dùng dạy học
Áp dụng một số phương pháp giảng dạy tích cực nhằm phát huy tính chủ động sáng tạo của người học, như:
Phương pháp thuyết trình (chủ yếu)
Phương pháp phỏng vấn nhanh
Phương pháp thảo luận nhóm
Phương pháp nêu vấn đề nghiên cứu
Bên cạnh đó, còn sử dụng phương tiện dạy học hiện đại là: phần mềm trình chiếu Microsoft Office PowerPoint.
Đồ dùng dạy học gồm có: bảng, phấn, máy chiếu.
D. Tài liệu phục vụ soạn giảng
1. Giáo trình triết học Mác – Lê nin (dùng trong các trường đại học, cao đẳng), Bộ giáo dục và đào tạo, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006
2. Giáo trình trung cấp lý luận chính trị môn triết học Mác – Lê nin, Nhà xuất bản lý luận chính trị, Hà Nội, 2004
E. Các bước lên lớp
Xem thêm

35 Đọc thêm

mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức và ý nghĩa của nó đối với công cuộc đổi mới của việt nam hiện nay

MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY

mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức và ý nghĩa của nó đối với công cuộc đổi mới của việt nam hiện nay

36 Đọc thêm

Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa phương pháp luận và sự vận dụng của ta trong quá trình đổi mới đất nước

MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC, Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA TA TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC

Lịch sử thế giới đã trải qua bao cuộc đấu tranh sinh tồn để phát triển. Cũng từ các cuộc đấu tranh đó mà nhân loại đã có những bước tiến quan trọng qua những bậc thang của thời đại, tù thuở loài người bắt đầu xuất hiện đế trở thành con người văn minh như ngày nay.Trong quá trình phát triến ấy, con người đã tích lũy được những tư tưởng có giá trị đóng góp vào kho tàng tư tưởng của thế giới.Dựa trên cơ sở những giá trị những tư tưởng đó và tống kết thời đại, triết học đặc biệt chủ nghĩa Mac Lenin hình thành và phát triên. Chủ nghĩa Mac Lenin bao hàm nội dung rộng lớn mang những giá trị khoa học và thực tiễn. Trong đó, chủ nghĩa duy vật biện chứng là hạt nhân lí luận của triết học Mác Lênin. Xem xét sự vật hiện tượng dưới góc độ của chủ nghĩa duy vật biện chứng, Ăngghen viết: “Vấn đề cơ bản lớn của mọi triết học, đặc biệt là triết học hiện đại, là vấn đề quan hệ giữa tư duy và tồn tại”.Mặt khác, mối quan hệ giữa tư duy và tồn tại(hay vật chất và ý thức) có vai trò quan trọng đối với sự phát triển đất nước. Đảng và nhà nước đã vận dụng mối liên hệ ấy vào mối liên hệ giữa kinh tế và chính trị, vào đường lối phát triển kinh tế xã hội giúp đất nước phát triển bền vững. Hơn nữa, nước ta trong quá trình hội nhập và quá độ lên chủ nghĩa xã hội, việc nhận thức đúng đường lối phát triến ngày càng quan trọng. Chính vì những lí do trên, nhóm em đã chọn đề tài: “Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức . Ý nghĩa phương pháp luận. Sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình đối mới đất nước”.
Xem thêm

9 Đọc thêm

TÌM HIỂU MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

TÌM HIỂU MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Nguyên lý triết học Mác - Lênin với mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức đòi hỏi chúng ta phải xem xét tình hình các sự vật từ thực tế khách quan, tránh chủ nghĩa chủ quan, duy[r]

14 Đọc thêm

Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức ý nghĩa phương pháp luận và sự vận dụng của đảng ta trong quá trình đổi mới đất nước

PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC

Đề tài:
Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức. Ý nghĩa phương pháp luận và sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình đổi mới đất nước.

Phần I
MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC
Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định vai trò quyết định của vật chất đối với ý thức đồng thời vạch ra sự tác động trở lại vô cùng quan trọng của ý thức đối với vật chất.
Ý thức do vật chất sinh ra và quyết định, song sau khi ra đời, ý thức có tính độc
lập tương đối lên có sự tác động trở lại to lớn đối với vật chất thông qua hoạt độn thực
tiễn của con người.
Nói đến vai trò ý thức là nói đến vai trò của con người vì ý thức là ý thức của con người.
Bản thân ý thức tự nó không thể thay đổi được gì trong hiện thực.
Ý thức muốn tác động trở lại cuộc sống hiện thực phải bằng lực lượng vật chất, nghĩa là phải được con người thực hiện trong thực tiễn.
Điều ấy có nghĩa là sự tác động của ý thức đối với vật chất phải thông qua hoạt động của con người được bắt đầu từ khâu:
nhận thức cho được quy luật khách quan,
biết vận dụng đúng đắn quy luật khách quan,
phải có ý chí,
phải có phương pháp để tổ chức hành động.
Vai trò của ý thức là ở chỗ trang bị cho con người những tri thức về:
bản chất quy luật khách quan của đối tượng,
trên cơ sở ấy con người xác đinh đúng đắn mục tiêu và đề ra phương pháp hoạt động phù hợp.
Con người với ý thức của mình xác định các biện pháp để thực hhiện tổ chức các hoạt động tực tiễn để thực hiện mục tiêu đề ra.
Ở đây ý thức có thể quyết định làm cho con người hoạt động đúng và thành công khi phản ánh đúng thế giới khách quan. Ngược lại nếu ý thức phản ánh sai sự thật khách quan thì sẽ dẫn đến sai lầm và thất bại.
Vì vậy phải phát huy tính năng động và sáng tạo của ý thức, phát huy vai trò nhân tố con người để tác động cải tạo thế giới khách quan.
Tuy nhiên, cơ sở để phát huy tính năng động sáng tạo chủ quan của ý thức là việc thừa nhận và tôn trọng tính khách quan của thế giới vật chất.
Nếu như thế giới vật chất và những quy luật của nó tồn tại khách quan không phụ thuộc vào ý thức của con người thì trong nhận thức và hoạt động thực tiễn phải xuất phát từ thực tiễn khách quan, lấy thực tế khách quan làm căn cứ cho mọi hoạt động của mình.
Nếu chỉ xuất phát từ ý muốn chủ quan, nếu lấy ý chí áp đặt cho thực tế, lấy ảo tưởng thay cho hiện thực thì tôi hay bạn, chúng ta sẽ rơi vào không tưởng và duy ý chí.
Xem thêm

15 Đọc thêm

Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa và phương pháp

Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa và phương pháp

Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa và phương pháp

Đọc thêm

TÌM HIỂU MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

TÌM HIỂU MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Nguyên lý triết học Mác - Lênin với mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức đòi hỏi chúng ta phải xem xét tình hình các sự vật từ thực tế khách quan, tránh chủ nghĩa chủ quan, duy[r]

13 Đọc thêm

Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

24 Đọc thêm

PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG VẬT CHẤT – Ý THỨC Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA MỐI QUAN HỆ NÀY

PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG VẬT CHẤT – Ý THỨC Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA MỐI QUAN HỆ NÀY

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCMKHOA YBÀI THU HOẠCHNGUYÊN LÝ CƠ BẢN CHỦ NGHĨA MÁC LÊNINPhân tích mối quan hệ biện chứng vật chấtý thức& ý nghĩa phương pháp luận của mối quan hệ nàyGiáo viên phụ trách:Người thực hiện: Võ Thị Hồng ĐàoNăm 20141PHẦN I: PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT -ÝTHỨC1. Vật chấta. Định nghĩa vật chấtVật chất là một phạm trù triết học phức tạp và có nhiều quan niệm khác nhau về nó.Theo định nghĩa của Lênin: “Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tạikhách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng tachép lại, chụp lại, phản ánh, và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”. Đây là địnhnghĩa khoa học nhất , hoàn chỉnh nhất về vật chất của V.I.Lênin trong tác phẩm Chủnghĩa duy vật và Chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán. Lênin chỉ rõ rằng, để định nghĩavật chất không thể theo cách thông thường vì khái niệm vật chất là khái niệm rộngnhất. Để định nghĩa vật chất, Lênin đã đối lập vật chất với ý thức, hiểu vật chất là thựctại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, vật chất tồn tại độc lập với
Xem thêm

12 Đọc thêm

Câu hỏi ôn tập CN MacLenin có đáp án

CÂU HỎI ÔN TẬP CN MACLENIN CÓ ĐÁP ÁN

Câu 2: Định nghĩa vật chất của Lênin? Ý nghĩa phương pháp luận?Lênin đã định nghĩa: “Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác” (V.I.Lênin: Toàn tập, t.18, Nxb. Tiến bộ, M., 1980, tr.151).1. Định nghĩa vật chất của Lênin+ “Vật chất là một phạm trù triết học”. Đó là một phạm trù rộng và khái quát nhất, không thể hiểu theo nghĩa hẹp như các khái niệm vật chất thường dùng trong các lĩnh vực khoa học cụ thể hoặc đời sống hàng ngày.+ Thuộc tính cơ bản của vật chất là “thực tại khách quan”, “tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”. Đó cũng chính là tiêu chuẩn để phân biệt cái gì là vật chất và cái gì không phải là vật chất.+ “Thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác”, “tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”. Điều đó khẳng định “thực tại khách quan” (vật chất) là cái có trước (tính thứ nhất), còn “cảm giác” (ý thức) là cái có sau (Tính thức hai). Vật chất tồn tại không lệ thuộc vào ý thức.+ “Thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh”. Điều đó nói lên “thực tại khách quan” (vật chất) được biểu hiện thông qua các dạn cụ thể, bằng “cảm giác” (ý thức) con người có thể nhận thức được và “thực tại khách quan” (vật chất) chính là nguồn gốc, nội dung khách quan của “cảm giác” (ý thức).Định nghĩa của Lênin về chật chất đã giải quyết được cả hai mặt của vấn đề cơ bản của triết học theo lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng.2. Định nghĩa vật chất của Lênin có ý nghĩa1. Chống lại tất cả các loại quan điểm của chủ nghĩa duy tâm về phạm trù vật chất như: (Đối chiếu với các quan điểm duy tâm đã học ).2. Đấu tranh khắc phục triệt để tính chất trực quan, siêu hình, máy móc và những biến tướng của nó trong quan niệm về chất chất của các nhà triết học tư sản hiện đại. Do đó, định nghĩa này cũng đã giải quyết được sự khủng hoảng trong quan điểm về vật chất của các nhà triết học và khoa học theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật siêu hình3. Khẳng định thế giới vật chất khách quan là vô cùng, vô tận, luôn vận động và phát triển không ngừng, nên đã có tác động cổ vũ, động viên các nhà khoa học đi sâu nghiên cứu thế giới vật chất, tìm ra những kết cấu mới, những thuộc tính mới và những quy luật vận động của vật chất để làm phong phú thêm kho tàng tri thức của nhân loại.3. Ý nghĩa phương pháp luận.– Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định: Vật chất có trước, ý thức có sau, vật chất là nguồn gốc của ý thức, song ý thức có thể tác động trở lại vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người; vì vậy con người phải tôn trọng tính khách quan, đồng thời phát huy tính năng động, chủ quan của mình. Nếu không tôn trọng tính khách quan sẽ dễ dẫn đến bệnh chủ quan.– Ý có thể quyết định làm cho con người hoạt động đúng và thành công khi phản ánh đúng đắn, sâu sắc thế giới khách quan. Ngược lại, ý thức, tư tưởng có thể làm cho con người hoạt động sai và thất bại khi con người phản ánh sai thế giới khách quan. Nếu quá coi trọng tính khách quan sẽ dễ dẫn đến bệnh bi quan.=> Vì vậy, phải phát huy tính năng động sáng tạo của ý thức đồng thời khắc phụ bệnh bảo thủ trì trệ, thái độ tiêu cực, thụ động. ỷ lại hoặc bênh chủ quan duy ý chí.– Đảng ta đã chỉ rõ: Mọi đường lối chủ chương của Đảng phải xuất phát từ thực tế, tôn trọng quy luật khách quan Đối với hoạt động thực tiễn của bản thân:– Phát huy năng động, sáng tạo của ý thức trong quá trình học tập và công tác– Chống bệnh chủ quan duy ý chí, có thái độ tích cực trong học tập và công tác.Câu 3: Nguồn gốc và bản chất của ý thức? Ý nghĩa phương pháp luận?Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định: Ý thức của con người là sản phẩm của quá trình phát triển tự nhiên và lịch sử – xã hội. Để hiểu được nguồn gốc và bản chất của ý thức cần phải xem xét trên cả hai mặt tự nhiên và xã hội.I. Nguồn gốc của ý thức1. Nguồn gốc tự nhiên (Thuộc tính phản ánh của vật chất và sự ra đời của ý thức)– Phản ánh là thuộc tính chung của mọi dạng vật chất. Đó là năng lực giữa lại, tái hiện của hệ thống vật chất này, những đặc điểm của hộ thống vật chất khác trong quá trình tác động qua lại.– Cùng với sự tiến hoá của thế giới vật chất, thuộc tính phản ánh của nó cũng phát triển từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Trong đó ý thức là hình thức phản ánh cao nhất của thế giới vật chất.– Ý thức là một thuộc tính của một dạng vật chất có tổ chức cao của bộ não con người, là sự phản ánh thế giới khách quan vào bộ óc con người.2. Nguồn gốc xã hội (Vai trò của lao động và ngôn ngữ trong sự hình thành và phát triển của ý thức)– Lao động là hoạt động đặc thù của con người, làm cho con người khác với tất cả các động vật khác.+ Trong lao động, con người đã biết chế tạo ra các công cụ và sử dụng các công cụ để tạo ra của cải vật chất.+ Lao động của con người là hành động có mục đích – tác động vào thế giới vật chất khách quan làm biến đổi thế giới nhằm thoả mãn nhu cầu của con người.+ Trong quá trình lao động, bộ não người phát triển và ngày càng hoàn thiện, làm cho khả năng tư duy trừu tượng của con người cùng ngày càng phát triển.– Lao động sản xuất còn là cơ sở của sự hình thành và phát triển ngôn ngữ.+ Trong lao động, con người tất yếu có những quan hệ với nhau và có nhu cầu cần trao đổi kinh nghiệm. Từ đó nảy sinh sự “cần thiết phải nói với nhau một cái gì đấy”. Vì vậy, ngôn ngữ ra đời và phát triển cùng với lao động.+ Ngôn ngữ là hệ thống tín hiệu thứ hai, là cái “vỏ vật chất” của tư duy, là phương tiện để con người giao tiếp trong xã hội, phản ánh một cách khái quát sự vật, tổng kết kinh nghiêm thực tiễn và trao đổi chung giữa các thế hệ. Chính vì vậy, Ăngghen coi: lao động và ngôn ngữ là “hai sức kích thích chủ yếu” biến bộ não của con vật thành bộ não con người, phản ánh tâm lý động vật thành phản ánh ý thức.Lao động và ngôn ngữ, đó chính là nguồn gốc xã hội quyết định sự hình thành và phát triển ý thức.II. Bản chất của ý thứcTrong lịch sử triết học, triết học duy tâm quan niệm ý thức là một thực thể độc lập, là thực tại duy nhất, từ đó cường điệu tính năng động của ý thức đến mức coi ý thức sinh ra vật chất chứ không phải là sự phản ánh của vật chất.Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho ý thức là sự phản ánh thế giới khách quan vào bộ não con người thông qua thực tiễn, nên bản chất của ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan, là sự phản ánh sáng tạo thế giới vật chất.– Ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan. Điều đó có nghĩa là nội dung của ý thức là do thế giới khách quan quy định, nhưng ý thức là hình ảnh chủ quan, là hình ảnh tinh thần chứ không phải là hình ảnh vật lý, vật chất như chủ nghĩa duy vật tầm thường quan niệm.– Khi nói ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan, cùng có nghĩa là ý thức là sự phản ánh tự giác, sáng tạo thế giới.+ Phản ánh ý thức là sáng tạo, vì nó bao giờ cũng do nhu cầu thực tiễn quy định. Nhu cầu đó đòi hỏi chủ thể phản ánh phải hiệu được cái được phản ánh. Trên cơ sở đó hình thành nên hình ảnh tinh thần và những hình ảnh đó ngày càng phản ánh đúng đắn hơn hiện thực khách quan, Song, sự sáng tạo của ý thức là sự sáng tạo của phản ánh, dựa trên cơ sở phản ánh.+ Phản ánh ý thức là sáng tạo, vì phản ánh đó bao giờ cũng dự trên hoạt động thực tiễn và là sản phẩn của các quan hệ xã hội. Là sản phẩm của các quan hệ xã hội, bản chất của ý thức là có tính xã hội.Quan điểm trên của triết học Mác về nguồn gốc và bản chất của ý thức hoàn toàn đối lập vớichủ nghĩa duy tâm coi ý thức, tư duy là cái có trước, sinh ra vật chất và chủ nghĩa duy vật tầm thường coi ý tức là một dạng vật chất hoặc coi ý thức là sự phản ánh giản đơn, thụ động về thế giới vật chất.III Ý nghĩa phương pháp luận1. Do ý thức chỉ là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan nên trong nhận thức và hoạt động thực tiễn phải xuất phát từ thực tế khách quan. Cần phải chống bệnh chủ quan duy ý chí.2. Do ý thức là sự phản ánh tự giác, sáng tạo hiện thực, nên cần chống tư tưởng thụ động và chủ nghĩa giáo điều xa rời thực tiễnCâu 4: Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức? Ý nghĩa phương pháp luận?1. Phạm trù vật chất và phạm trù ý thứcLênin đã định nghĩa: “Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại trong lệ thuộc vào cảm giác” (V.I.Lênin: Toàn tập, t.18, Nxb. Tiến bộ, M., 1980, tr.151).Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định: Ý thức của con người là sản phẩm của quá trình phát triển tự nhiên và lịch sử – xã hội. Để hiểu được nguồn gốc và bản chất của ý thức cần phải xem xét trên cả hai mặt tự nhiên và xã hội.2. Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thứca) Vật chất quyết định ý thức:– Vật chất có trước, ý thức có sau. Vật chất sinh ra ý thức, ý thức là chức năng của óc con người – dạng vật chất có tổ chức cao nhất của thế giới vật chất– Ý thức là sự phản ánh thế giới vật chất vào óc con người. Thế giới vật chất là nguồn gốc khách quan của ý thức.b) Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động trở lại vật chất:– Ý thức có thể thức đẩy hoặc kìm hãm với một mức độ nhất định sự biến đổi của những điều kiện vật chất.– Sự tác động của ý thức đối với vật chất phải thông qua hoạt động của con người. Con người dựa trên các tri thức về những quy luật khách quan mà đề ra mục tiêu, phương hướng thực hiện; xác định các phương pháp và bằng ý chí thực hiện mục tiêu ấy.Sự tác động của ý thức đối với vật chất dù có đến mức độ nào đi chăng nữa thì nó vẫn phải dựa trên sự phản ánh thế giới vật chất.c) Biểu hiện của mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trong đời sống xã hội là quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, trong đó tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội và ý thức xã hội có tính độc lập tương đối tác động trở lại tồn tại xã hội. Ngoài ra, mối quan hệ giữa vật chất và ý thức còn là cơ sở để xem xét các mối quan hệ khác nhau như: chủ thể và khách thể, lý luận và thực tiễn, điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan v.v..3. Ý nghĩa phương pháp luận– Vật chất quyết định ý thức, ý thức là sự phản ánh vật chất, cho nên trong nhận thức phải bảo đảm nguyên tắc “tính khách quan của sự xem xét” và trong hoạt động thực tiễn phải luôn luôn xuất phát từ thực tế, tôn trọng và hành động theo các quy luật khách quan.– Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động trở lại vật chất thông qua hoạt động của con người, cho nên cần phải phát huy tính tích cực của ý thức đối với vật chất bằng cách nâng cao năng lực nhận thức các quy luật khách quan và vận dụng chung trong hoạt động thực tiễn của con người.
Xem thêm

33 Đọc thêm

VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Trong lý luận nhận thức của mình các nhà triết học Trung Quốc đã đề ra hàng loạt mệnh đề độc đáo, không có ở hệ thống triết học khác như “cùng thiên lý” xét đến cùng cũng là lẽ trời, “cá[r]

21 Đọc thêm

PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC, TỪ ĐÓ RÚT RA Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN

PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC, TỪ ĐÓ RÚT RA Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN

+ Thực tiễn là cơ sở, là động lực của nhận thức: Theo triết học DVBC thì hoạt động thực tiễn là cơ sở động lực trực tiếp của nhận thức lý luận bởi lẽ: • Bằng hoạt động thực tiễn, thông q[r]

5 Đọc thêm

VẬN DỤNG MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC ĐỂ NGHIÊN CỨU VỀ THỰC TRẠNG AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

VẬN DỤNG MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC ĐỂ NGHIÊN CỨU VỀ THỰC TRẠNG AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Tính chất năng động sáng tạo của sự phản_ _ánh ý thức còn được thể hiện quá trình con người tạo ra những giả tưởng, giả_ _thuyết, huyền thoại,… trong đời sống tinh thần của mình hoặc khá[r]

28 Đọc thêm

Tổng hợp 35 câu hỏi đáp án Triết học cao học

TỔNG HỢP 35 CÂU HỎI ĐÁP ÁN TRIẾT HỌC CAO HỌC

Tổng hợp 35 câu hỏi đáp án Triết họcCâu 1: Phân tích mối quan hệ giữa vật chất với ý thức và vận dụng mối quan hệ này vào công cuộc đổi mới nước ta hiện nay?Câu 2. Anh chị hãy phân tích cơ sở lý luận và và nêu ra các yêu cầu phương pháp luận của nguyên tắc khách quan của chủ nghĩa duy vật biện chứng. Đảng Cộng sản Việt Nam đã và đang vận dụng nguyên tắc này như thế nào vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước ta hiện nay ?

90 Đọc thêm

GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Mối quan hẹ giữa vật chất và ý thức. Ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu này. Trong xu thế phát triển của thời đại, Đảng và nhà nước ta đang tích cực công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, trong đó đổi mới kinh tế giữ vai trò then chốt, giữ vai trò chủ đạo. Mặc khác giữa đổi mới kinh tế và chính trị có quan hệ chặt chẽ. Nghiên cứu mối quan hệ giữa vật chất và ý thức giúp ta vận dụng vào mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị, giúp cho công cuộc đổi mới đất nước đi đến thành công
Xem thêm

17 Đọc thêm

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN MAC LÊ NIN

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN MAC LÊ NIN

Câu 1: Hãy phân tích mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, vai trò , Ý nghĩa phương pháp luận và vận dụng?Trả lời:Khái niệm:Vật chất: là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác.Ý thức: là sự phản ánh năng động, sáng tạo thế giới khách quan vào bộ óc con người, là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan.Vai trò: Vai trò quyết định của vật chất đối với ý thức:oNội dung ý thức (VD)oSự biến đổi, phát triển của ý thức(VD)oQuyết định phát huy tính năng động sáng tạo của ý thức trong hoạt động thực tiễn. VDVai trò của ý thức VD: ông bà ta thường hay nói có tiền mua tiên cũng được , là sự nhận thức, tiền là vật chất, nghĩa là tiền được con người nhận thức nó có nhiều công dụng và đặc điểm: dùng để mua bán sinh sống . . v. . v . . Do hiểu biết được như vậy, con người dùng hiểu biết đó tác động trở lại tiền như: tìm cách lấy thật nhiều tiền (tác động về số lượng), in tiền giả (tác động về chất lượng), lừa tiền, hình thành các học thuyết tài chính tiền tệ, v. . v . . oPhản ánh thế giới khách quanoCải biến sáng tạo thế giới khách quanÝ nghĩa phương pháp luậnoTôn trọng nguyên tắc khách quan, nhận thức và hành động theo quy luật khách quanoPhát huy tính năng động chủ quan của ý thức; phát huy vai trò của trí thức khoa học và cách mạng trong hoạt động thực tiễnVận dụng:
Xem thêm

5 Đọc thêm

ĐỀ CƯƠNG ÔN THI MÔN CHÍNH TRỊ

ĐỀ CƯƠNG ÔN THI MÔN CHÍNH TRỊ

Câu 1: vấn đề cơ bản của triết học?
• Triết học là hệ thống tri thức lý luận chung nhất của con người về thế giới, về bản thân con người và vị trí của con người trong thế giới đó.
• Vấn đề cơ bản lớn của mọi triết học, đặc biệt là của triết học hiện đại, là mối quan hệ giữa tư duy và tồn tại, giũa ý thức và vật chất, giũa con người với giới tự nhiên.
• Vấn đề cơ bản của triết học có hai mặt: thứ nhất giữa ý thức và vật chất cái nào có trước, cái nào có sau? Cái nào quyết định cái nào? Thứ hai con người có khẩ năng nhận thức được thế giới không?
+ Đi trả lời cho câu hỏi thứ nhất: chủ nghĩa duy vật cho rằng bản chất của thế giới là vật chất, vật chất là cái có trước, ý thức là cái có sau, vật chất là cái có trước và quyết định ý thức. Ngược lại các nhà duy tâm cho rằng bản chất của thế giới là ý thức, ý thức là cái có trước, vật chất là cái có sau, ý thức quyết định vật chất.
+ Trả lời cho câu hỏi thứ 2 là con người có khả năng nhận thức được thế giới ( khả tri luận) và ngược lại trường phái bất khả tri luận cho rằng con người không nhận thức được thế giới. Mặt khác những người theo trường phái nhi nguyên luận cho rằng con người lúc nhận thức được có lúc không nhận thức được thế giới.
• Theo chủ nghĩa Mác – LeeNin cho rằng con người có thể nhận thức được thế giới.
Xem thêm

26 Đọc thêm

Mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội .Tác động của tồn tại xã hội đến phong tục tập quán ở Việt Nam.

MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ Ý THỨC XÃ HỘI .TÁC ĐỘNG CỦA TỒN TẠI XÃ HỘI ĐẾN PHONG TỤC TẬP QUÁN Ở VIỆT NAM.

Mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội .Tác động của tồn tại xã hội đến phong tục tập quán ở Việt Nam.

Mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội.
I.Tồn tại xã hội và ý thức xã hội
1.Tồn tại xã hội
2.Ý thức xã hội
II.Mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội
1.Vai trò quyết định của tồn tại xã hội đối với ý thức xã hội
2.Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội
2.1.Ý thức xã hội thường lạc hậu hơn so với tồn tại xã hội
2.2.Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội
2.3.Ý giữa thức xã hội có tính kế thừa trong quá trình phát tiển
2.4.Sự tác động qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội trong quá trình phát triển của chúng
2.5.Ý thức xã hội tác động tích cực trở lại tồn tại xã hội
3.Ý nghĩa phương pháp luận
Chương II : Tồn tại xã hội tác động đến phong tục tập quán ở Việt Nam.
Xem thêm

14 Đọc thêm

Tổng hợp tài liệu Ôn thi triết học theo chủ đề có đáp án

TỔNG HỢP TÀI LIỆU ÔN THI TRIẾT HỌC THEO CHỦ ĐỀ CÓ ĐÁP ÁN

Tổng hợp tài liệu Ôn thi triết học theo chủ đề

Chủ đề 1
Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUAN HỆ VẬT CHẤT VỚI Ý THỨC VÀ VẬN DỤNG VÀO VIỆT NAM.

CHỦ ĐỀ 2
MỘT SỐ NGUYÊN TẮC PHƯƠNG PHÁO LUẬN CƠ BẢN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT VÀ VẬN DỤNG CHÚNG VÀO CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

107 Đọc thêm

Cùng chủ đề